Onderweg en Thuis heeft een nieuw huis: Klik hier!

In 1926 werd ene dominee Johannes Gerardus Geelkerken door de synode van de Gereformeerde Kerken in Nederland geschorst, en korte tijd later afgezet. Aanleiding was de vraag of de slang in het scheppingsverhaal letterlijk had gesproken. De “zaak” werd aangegrepen om een in feite diepere kwestie aan de kaak te stellen, die van de “kenleer”; wat kunnen wij werkelijk kennen? Binnen de voortdurend in beweging zijnde theologie zocht de een soelaas bij een meer op de ervaring gerichte geloofspraktijk terwijl de ander, en dan kon heel goed je buurman zijn,  zich krampachtig vasthield aan de letterlijke interpretatie van de Bijbel. Deze kwestie sudderde al langer dan tien jaar en het was wachten op de eruptie. De kwestie Geelkerken bracht deze bubbelende laag tot ontbranding. [1] Geelkerken’s afzetting trok diepe sporen in kerkelijke Nederland. Een kerkscheuring was het gevolg en predikanten voelden zich gedwongen om positie te kiezen met alle verdere gevolgen van dien [2] . Als j...

Mensen die een kunstje hebben bedacht en dat ook nog eens goed uit kunnen voeren worden, mits  door voldoende andere mensen gewaardeerd, in status verheven. Hen wordt een bepaalde hogere mate van gezag toegekend. Ze mogen aanschuiven en meepraten bij het nepotistische DWDD, worden geïnterviewd door respectabele dag- en weekbladen en hun ‘TED talks’ worden tienduizenden keren bekeken op Joetjoep. Gezag, ontleend aan prestaties, heeft slechts een beperkte levensduur; het is de meest breekbare van de verschillende gezagsbronnen. Een goede acteur waarmee de helft van de wereld vandaag nog op de foto wil en wiens prestaties in het kwadraat worden bewierookt kan zomaar de paria van morgen zijn. Een minder slechte acteerprestatie ligt daar niet aan ten grondslag. Zo’n mindere prestatie kan worden verzoend en weggestreept tegen betere prestaties in het verleden of toekomst. De zwakke plekken in het karakter die door omstandigheden, of anderen, openbaar worden gemaakt, zijn voor de...

Veel gaat anders als je ergens anders bent. Het uit het Sovjettijdperk stammende sanatorium heeft de tand des tijds doorstaan; alles is nog precies zoals het was voordat Kazachstan onafhankelijk werd van de Sovjetunie – deze unie hield op te bestaan dus veel andere opties waren er niet. De mij toegewezen kamer is oud en der dagen zat. De enige upgrade is de Smart TV. Verder functioneert alles, een beetje. De rugleuning van de enige stoel die de kamer rijk is, breekt onderaan af tijdens de zeer korte eerste zitsessie. De douche geeft alleen gloeiend heet water. De verwarming staat aan en hoog. De temperatuur in de kamer kan worden geregeld door het raam open te zetten. Omdat het deze week uitzonderlijk warm is, zo rond de 25 graden, heeft de buitentemperatuur maar weinig invloed op de binnentemperatuur. De verwarming zal aan blijven staan tot ver na de winter. De stoel met gebroken rugleuning maakt op de plaats pas aangezien cosmetisch alles in orde lijkt. De koud watertoevoer in d...

De man was een weekend weggeweest. Met andere mannen. Stoere dingen doen zoals vlotten bouwen en andere lichamelijk inspannende dingen zoals heel hard rennen. Als het donker wordt mag er legaal een vuurtje worden gestookt en deelt men traumatische ervaringen, blije gebeurtenissen en ander drama.. Er was iemand besteld die over Adam had verteld en dat had nogal indruk op de man gemaakt. Adam, de eerste mens die de Bijbel noemt en ook bekend als de man van Eva, was eerder geschapen dan het paradijs en de vraag dringt zich dan meteen op: waar hing hij uit voordat de tuin klaar was? De bestelde man had daarover nogal wat te zeggen gehad. Onder andere dat God Adam stoere dingen, zoals jagen, had geleerd en zodoende van hem een echte vent had gemaakt: Adam als archetype van de bink naar Gods beeld! Ik was er niet bij en ben wellicht de minst gekwalificeerde persoon die over dit soort initiatieven en evenementen iets zou mogen zeggen.  Er is niets in mij dat zich ook maar enigs...

“Jij hebt er niet veel aan maar deze preek was de beste die ik ooit van je gehoord hebt,” meldde de een. Een ander nam me terzijde en vroeg zich af of het “regelmatig (met humor) uit de bocht vliegen” niet iets teveel van het goede was. Waar de een zich weet aangesproken, kan een ander zomaar met kromme tenen de uiteenzetting aan het uitzitten zijn.  Als je vanachter een spreekgestoelte of vanaf een podium een verhaal vertelt, wil je het liefst dat het voltallige publiek zich kan concentreren op wat er gezegd wordt en er voldoende aanknopingspunten in zitten tot herkenning voor iedereen. Wat maximaal haalbaar is? Ik zou het niet weten. Er spelen immers zoveel aspecten een rol. Jaren geleden werd ik eens aangesproken door een mevrouw die zich behoorlijk aan me had geërgerd en geen woord had gehoord van wat er gezegd was. “Wat was het dat u zo ergerde, mevrouw? Als u mij dat laat weten kan ik er wellicht iets mee.” “Je broek.” “Wat is er mis met mijn broek? Dit is de nets...

Een paar kilometer uit de kust is Peter in een impulsieve bui uit de boot gestapt. In de verte had hij zijn vriend aan zien komen lopen, over het water. Een stoot van zelfvertrouwen en geloof wordt ergens van diep binnenin hem afgevuurd. Nee, hij hoeft er verder niet over na te denken. Zeker niet als zijn vriend hem toeroept dat het oké is; kom maar. Dus, lopen maar! Even later ligt hij te watertrappelen. Puffend, hijgend en doortrappelend hoort hij nog wel de stemmetjes in zijn hoofd: “je kunt ook niets goed doen”, “denk nu eens een keer na voordat je zoiets stoms doet”, “ik had kunnen weten dat de zwaartekracht zou winnen”, “wat een modderfiguur sla ik weer”, “hellup” en “waar zijn mijn eieren”. Als je twijfel en ongeloof googelt levert dit tal van hits op die verwijzen naar artikelen die de lezer zouden moeten helpen om met twijfel af te rekenen en te komen tot een plezierig 100% zeker en onwankelbaar geloof. Eén auteur komt met de briljante analogie van een mandje met eieren d...

Arme Job, wie kent hem niet? Hij spreekt al eeuwen tot de verbeelding en zou wel eens de vraag over hoe een alwetende en algoede God zich verhoudt tot het lijden in de wereld, van groepen mensen en individuen op z'n scherpst en diepst kunnen stellen. Over deze theologische discussie gaat het nu even niet. Daar komen we sowieso niet uit omdat het mysterie te groot is en geen enkele theologie met een waterdicht antwoord kan komen. Ieder mogelijk antwoord leidt tot meer vragen. Het gaat me om hoe de drie vrienden van Job, nadat zijn drama hen ter ore is gekomen, zich in eerste instantie opstellen. James Jacques Joseph Tissot (French, 1836-1902) and Followers Ze zitten samen in de huiskamer. De drie vrienden en Job. De ellende druipt van Job af en geen van de drie kan zeggen "ik weet wat je doormaakt en hoe je je voelt." Het is duidelijk dat het leed van Job geen vergelijking kent. Dus wat doe je om te troosten? Om woorden van bemoediging te spreken? Om hem uit de pu...

Nek opscheren, een Thuisfront en wat dies meer zei Onze nieuwsbrief van augustus

NIEUWSBRIEF MEI Het afgelopen weekend verzorgde ik een aantal studies vanuit de zogenaamde Bergrede voor de staf van het schepenwerk in Mosbach, Duitsland. In vier studies kom je niet heel veel verder dan een introductie; een poging om je te verplaatsten in de leef- en denkwereld van de oorspronkelijke luisteraars en het loskomen van de gewoonte om in “Hoofdstuk en Vers” te lezen en te denken waarbij we voor elke denkbare vraag een oplossing via “de index” trachten te vinden. Dat ene vers, of dat ene woord zou dan het ultieme, gezaghebbende antwoord zijn. Leonard Sweet vergelijkt dat met het ontleden van een dode vogel in een pan terwijl de Bijbel een verhalenboek is waarbij het bestuderen van de vogel in zijn dynamische leefomgeving het uitgangspunt is. De pauzes tussen de studies werden gebruikt om het verhaal van de Bergrede in het nog grotere verhaal te begrijpen. In dat grotere verhaal kom je dilemma’s tegen die zich maar moeilijk op laten lossen; volkerenmoord en an...

Na jarenlang uit de tweede, derde en nog verder afgelegen handen te hebben gehoord dat Nietzsche 125 jaar geleden God dood verklaarde besloot ik de bron zelf te raadplegen door "De Vrolijke Wetenschap"  (Friedrich Nietzsche, 1882) aan te schaffen. Ik heb een wantrouwen ontwikkelt tegen aanhalingen die zonder enige gene uit de oorspronkelijke context worden gerukt en van een nieuwe worden voorzien. Het wordt nog erger: In vele blogs ontbreken ook nog eens de bronverwijzingen waarmee de illusie gewekt wordt dat het hier om oorspronkelijk denken gaat. Vraag vanaf het podium in een Evangelische kerk: "Wie zei: God is dood?"  Vrijwel iedereen roept: " Nietzsche!" Volgende vraag: "Wie heeft Nietzsche gelezen? " Stilte...  Een enkeling - zittend in het linkerblok, vlakbij de uitgang - roert zich. De dolle man, die zich op klaarlichte dag met zijn brandende lantaarn een weg over de markt baant, op zoek naar God, slaat uiteindelijk de lantaarn k...

Man zoekt God: Hij fluisterde: God, spreek tot me. Een leeuwerik zong; hij hoorde het niet. Hij sprak: God, zeg toch iets. Een storm raasde; hij luisterde niet. Hij riep: God, laat U zien. Een ster verscheen; hij zag het niet. Hij smeekte: God, doe een wonder. Een moeder baarde; hij waardeerde het niet. Hij schreeuwde: God, raak me aan. Een vlinder landde; hij veegde haar terzijde… …. en vervolgde boos zijn weg. Oorspronkelijk een Engels stukje waarvan de auteur niet bekend is. Het beeld van God als de grote probleem oplosser lijkt stug verankerd in een universeel verwachtingspatroon van een God. De manifestatie van God beperkt zich echter niet tot 's-mensen ervaring en beleving. Het is breder, langer, dieper en op de minder gangbare plekken. Niet dat dit het mysterie eenvoudiger maakt....