17 mei 2020

Het weggewuifde schaafwondje en de cliché van het licht

Een schaafwondje wuif ik weg. Daar denk ik niet al te diep over na of vraag me af waarom dit mij moest overkomen. Een ernstige ziekte of verlies is een ander verhaal. Gewild of ongewild ga ik mijn best doen om een aanleiding te vinden en het betekenis te geven.  Als dat dan ook nog eens in overtreffende trap gebeurd dan wordt de vraag over de verhouding tussen goed en kwaad en bij wie of wat de schuld kan worden neergelegd op scherp gezet.

Vanmorgen las ik de krant en een stukje uit het boek Job en zette deze foto naast dat hoofdstuk.


Het archetypische verhaal van Job, waarin we de overtreffende trap van schaafwondjes in een bizar geschetst scenario tegenkomen, dringt de vraag naar het waarom, op vol volume en in alle mogelijke donkere kleuren, het leven van de lezer binnen.
Op één dag worden 7000 schapen en geiten, 3000 kamelen, 1000 koeien, 500 ezelinnen geroofd en alle personeel dat nodig was om deze omvangrijke veestapel te verzorgen, gedood. Alsof dat nog niet genoeg was komen op dezelfde dag zijn tien kinderen om als het huis waarin ze aan het feesten waren instort: verlies in overtreffende trap.
Je kan op zo'n moment niet doorfietsen, ook al zou je misschien wel willen.

De vraag over de verhouding tussen goed en kwaad wordt ingeluid door Jobs reactie: "De Heer heeft gegeven, de Heer heeft genomen, de naam van de Heer zij geprezen."
Daar zit een wereld achter. Zien we hier een God die naar Zijn wil deurtjes van voorspoed en rampspoed in ons leven open en dicht doet? Omdat Hij dat kan?
In de aanloop naar de rampspoed lezen we dat de satan tijdens een blijkbaar terugkerend overleg met God, waarin God met trots over Job had gesproken, had gereageerd met een: "ja, da's lekker makkelijk. Als de voorspoed deur wagenwijd openstaat en het rampspoed deurtje potdicht is het logisch dat Job helemaal fan van U is." 
Vervolgens krijgt de satan van God de ruimte om die toewijding van Job eens danig op de proef te stellen met het onwerkelijke scenario zoals hierboven gemeld als gevolg. Het wordt trouwens nog erger maar voor nu is dit even voldoende. De vraag is nu helder.

Wat volgt zijn 35 hoofdstukken theologie, eigenlijk theodicee: een argumentatie die een rechtvaardiging moet zijn voor (het geloof in het bestaan van) een God die zowel volmaakt goed als almachtig is, terwijl er toch kwaad in de wereld bestaat (het probleem van het lijden).


Het lukte hen toen niet, en ons nu nog steeds niet om dit vraagstuk op te lossen. Wat wel duidelijk wordt is dat het de mens aan inzicht en begrip ontbreekt om dit belangrijke vraagstuk op te lossen. We zijn in belangrijke mate overgeleverd aan onze eigen subjectieve duiding. In alle bestaande en nog te ontstane verhandelingen vinden we uiteindelijk wel iets dat de nodige ruimte geeft, de extra lucht geeft die de mens nodig heeft om toch weer op de fiets te stappen.

De dubbelzinnigheid waar de theodicee ons mee confronteert zou de mens kunnen verleiding om voor een enkelzijdige schijnbare oplossing te kiezen. Zij die toegeven aan deze verleiding noemen we sektarisch; de zaak is dicht gesmeerd, de dop kan op de fles. Deze schijnoplossing vinden we bij aanhangers van wat voor religie of esoterie dan ook en aanhangers van dit soort fratsen zijn niet de meest aangename gesprekspartners. Velen van hen zullen zichzelf later keihard tegenkomen als ze ontdekken dat de dop lekte en het smeersel forst erodeert.

Leven met ambiguïteit heeft een aantrekkelijk gevolg. We voegen ons bij de vrienden van Job en schrijven het 36ste en 37ste hoofdstuk. Zoeken en tastend vinden we houvast in de dialoog en zien we dat er licht is aan het eind van de tunnel zonder dat licht echt te begrijpen.

Nu had ik hier een foto willen plaatse van een tunnel met licht aan het eind maar besloot om het niet te doen omdat het teveel cliché is, een quasi antwoord op een te complexe vraag. Iemand schreef ergens "Het licht aan het eind van de tunnel is geen illusie, de tunnel is de illusie." Daar word je toch lichtelijk onpasselijk van! Probeer dat cliché eens uit op mensen voor wie de tunnel toch wel heel echt is en het licht even niet te zien.

Voor mij persoonlijk is het licht niet aan het eind te vinden maar daar waar ik op dit moment ben. Het Licht van de wereld, Christus, is des mensen enige troost, beide in leven en sterven.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten