31 maart 2010

Rein, onrein en geitenwollen sokken

"Van alle reine dieren zeven mannetjes en hun wijfjes, van de onreine dieren moet je er twee meenemen, een mannetje en zijn wijfje" (Gen. 7:2).
Het langzaam lezen van Genesis, waarbij ik probeer om net te doen alsof ik helemaal niets weet en het voor het eerst lees (ja, ik weet het, dat kan eigenlijk niet) roept onherroepelijk heel veel vragen op.
Hoe wist Noach bijvoorbeeld wat reine en onreine dieren waren? Wie had die keuze gemaakt en op basis waarvan? Pas veel later neemt God met Mozes het instructieboekje door en is er een norm waaraan getoetst kan worden of een dier rein of onrein is.
Had Noach voorkennis? Of zou het zo kunnen zijn dat de mens middels observaties een scheiding had aangebracht tussen dieren die de mens tot nut waren (vlees, wol, melk, leer) en dieren die een bedreiging vormden voor de gezondheid en instandhouding van de mens.
Het feit dat we het als een gegeven tegenkomen, Noach wist wat het verschil was, impliceert dat men er wel degelijk over na had gedacht. Als God later het e.e.a. vastlegt kan het best zijn dat Hij bevestigd wat er al was.
Maar goed, de onreine dieren mochten ook mee in de ark. Je zou kunnen zeggen dat dit Gods kans was om meteen met die onreine dieren af te rekenen maar dat doet Hij dus niet. Waarom niet? Zou het niet zo zijn dat, ook al had God er spijt van dat Hij de mens gemaakt had, het niet over Zijn hart kon verkrijgen om over te gaan op een algehele destructie en dit een vooruitblik is op de effecten van de verlossing en de verzoening in Christus? "Wat God rein heeft verklaard, zul jij niet als verwerpelijk beschouwen" (Hand. 11:9).
Hoe meer ik er over nadenk hoe stiller ik er van word: de reikwijdte van de verlossing in Christus is immens. Een groot mysterie maar met een impact die zijn weerga niet kent: in Christus ben ik helemaal rein verklaard, volkomen aanvaardbaar voor God. Wauw.
O ja, nog een ding over die dieren. persoonlijk ben ik blij met alle wolverschaffende dieren. Ik ben een beetje een wolfreak: angora, merino, cashmere, alpaca (nee, geen shetland wol, dat is te grof en te breekbaar). Hieronder twee detailopnames van mijn nieuwe sokken. 100% wol (je ruikt de schaap/geit, door het scherm heen) en persoonlijk gebreid door mijn lieve schoonmoeder. Pikant detail: al mijn zuiver wollen sokken was ik persoonlijk met de hand.


3 opmerkingen:

lianderuiter zei

tsjone jonge Jan, hier leer ik wel een hele nieuwe kant van je kennen
:-)

groeten, Lian

Corstin zei

Je schrijft dat Noach 'wist' welke dieren rein en onrein waren. Je gaat er dan ook van uit dat de schrijver van dit verhaal (de gebeurtenis is veel later opgeschreven) direct toegang had tot de gedachtenwereld van Noach. Ik zelf denk dat dit anders ligt en dat het verhaal met een bepaalde bedoeling is geschreven. Sommige elementen, zoals reine dieren in combinatie met het getal zeven, zijn dan vooral symbolisch bedoeld. De contemporaine lezer begreep deze symboliek, maar ontgaat ons wellicht. Hoe denk jij hierover?

Jan den Ouden zei

@ Corstin. Ik vind wat Claus Westerman er over zegt wel mooi: "... Bovendien gaat J (de Jahwist) ervan uit, dat het onderscheid tussen rein en onrein algemene geldigheid bezit. Daarbij kan niet gedacht zijn aan de veel latere Israƫlitische wet. Het onderscheid is veel ouder, en ook universeel; het is oorspronkelijk bedoeld als een onderscheid tussen dieren die het belang van de mens bevorderen, en die welke dit niet doen. Van de onreine dieren komen er minder in de ark, maar ze worden begrepen in de bewaring van het levende; zij hebben hetzelfde recht op leven als de reine." (Dr. C. Westerman, Genesis I,Kok Kampen, 1986)

De auteur van Genesis kon niet in Noach's hoofd kijken en het kan volgens mij niet zo zijn dat toekomstige openbaringen a.h.w. werden terugvertaald naar eerdere gebeurtenissen. God geeft de opdracht om onderscheid te maken tussen rein en onrein en lijkt uit te gaan van een reeds aanwezige tweedeling.