23 september 2011

Scherp veroordelen

Het is een rare gewoonte en je hoort het mensen overal doen; een bepaling bijvoegen aan een begrip of woord dat op zichzelf al voldoende zegt. Blijkbaar is dat niet langer genoeg. Iets wordt niet langer veroordeeld maar 'scherp' veroordeeld. Men neemt niet gewoon afstand van iets maar 'grote afstand.' Iets is niet langer waar maar 'echt waar.'
Zo introduceerde een professor in de theologie in een van zijn lessen die ik volgde "True Truth" (echte waarheid), daarmee een onderscheid creƫrend tussen gangbare waarheid, die niet langer voldoende blijkt te zijn, en een overstijgende waarheid (of hij deze gangbare waarheid scherp veroordeelde is onduidelijk).
Het moet niet veel gekker worden.
Kan het zijn dat het beeld dat mensen hebben bij op zichzelf duidelijke begrippen en woorden zo algemeen of nietszeggend is dat een kwalificatie of bepaling noodzakelijk is geworden om duidelijk te maken dat het in dit geval menens is.
Bepalingen hebben alleen zin als er iets wezenlijks verandert of wordt toegevoegd.

1. Als Jezus zegt "Ik ben de ware wijnstok, " is die bepaling van groot belang omdat deze juist de kern van de zaak raakt. Dat was een pittige boodschap! Juda was en is niet langer de wijnstok. De door God verwachte vrucht werd door Juda niet voortgebracht. Jezus claimt die vrucht wel voort te kunnen brengen en "door in Hem te blijven" kunnen we op dat gegeven mee liften!
2. "Dat is een leuke jongen," zegt het meisje. Voor de betreffende jongen kan de bepaling 'leuke' alle verschil maken en zelfs bepalend zijn voor wie zijn toekomstige partner wordt.

Taal is een raar ding. Woorden gaan een eigen leven leiden. De beelden die woorden oproepen veranderen mettertijd. Mijn beeld bij oordeel is vrij pittig. Een 'scherp oordeel,' zoals onze premier Rutte deze week uitsprak over de vermeende gesproken woorden van een collega van Wilders, krijgt iets lacherigs als hij erbij lacht. Dan implodeert het beeld dat ik er bij had. Misschien hebben we iets nodig dat nog scherper is. Zolang er echter geen enkele consequentie aan een oordeel of een scherp oordeel wordt verbonden, is het niet meer dan een willekeurig bijeenvegen van een aantal bestaande letters die toevallig een woord vormen dat we allemaal kennen maar verder totaal onschuldig is.

Geen opmerkingen: