31 maart 2011

Gezond leiderschap

Vorige week kreeg ik de dikke pil "Gezond Leiderschap in de kerk" toegestuurd. Is het een pretentieuze titel of drukt de titel een 'verlangen naar' uit? Als je de berichtgeving in de media een beetje volgt lijken 'Leiderschap' en 'Gezond' elkaar uit te sluiten. Waar is gezond leiderschap nog te vinden. iedereen heeft wel meerder verhalen paraat om te bewijzen dat het op z'n zachtst gezegd karig gezaaid is, laat staan geoogst.
Donders en Ketelaar hebben een fraai werkboek geproduceerd. Vijf fundamenten (Roeping, Persoonlijke en Sociale verantwoordelijkheid, en Sociale en Bestuurlijke vaardigheid) dragen het boek en worden per fundament keurig in vijf deelgebieden uitgewerkt.
De 350 pagina's, in groot formaat opgezet, hoeven de potentiële lezer/nijvere student niet af te schrikken. Het boek is zeer toegankelijk en leent zich m.i. bij uitstek voor bestudering in kleinere groepen. Verwerking en toepassing zijn van groter belang dan het tot je nemen van de informatie.
Het boek heeft het potentieel om de kerkleider tot een gezonde leider te maken. Het is een uitgebreide oefening in het uitleggen van de deugden, normen en waarden die een leider tot een gezond leider kunnen maken. De systematische opzet met diagrammen, werkbladen en talloze opsommingen zijn een feest voor lineaire denkers. De lezer waarbij de rechter hersenhelft dominant is zal dit echter afschrikken. Een reden des te meer om het in kleine groepjes te bestuderen.
Hoe definiëren de schrijvers gezond leiderschap? Het dienend leiderschap van de herder, zoals in de Bijbel geportretteerd, brengt de auteurs tot het opsommen van de volgende kenmerken (blz. 15-16):
  • Balans tussen gericht zijn op God en de menselijke inzet.
  • Balans tussen gericht zijn op resultaten en op mensen.
  • Balans tussen karakter en vaardigheden.
De gezond leiderschap ambiërende leider zal met genoegen deze thermometer de temperatuur van zijn leiderschap laten nemen en vervolgens de nodige stappen zetten om die op de ideale lichaamstemperatuur te krijgen.

Een punt van kritiek is dat onvoldoende rekening is gehouden met de verschillende leerstijlen van de doelgroep. Dat had ondervangen kunnen worden door speelsere en creatievere vormen van verwerking in het boek op te nemen. Maar dat kan meer te maken hebben met mijn persoonlijke aversie tegen 'lijstjes'. Lijstjes veranderen mensen niet. Die helpen bij het stellen van een diagnose maar daar mag het niet stoppen. De vertaalslag die leidt tot het internaliseren van ervan, had sterker gekund. Maar wellicht zou het dikke boek dan nog eens zo dik zijn.