10 december 2010

Zelfzalving of...

De afgelopen week was er in "opgelicht" een lange documentaire over financiële piramide constructies, opgezet door christenen, die veel geld zouden kunnen opleveren voor de bedenkers en de eerste generatie beleggers. Het principe is eenvoudig. Je start een fonds en belooft een onmogelijk hoog rendement, bijvoorbeeld 15 of zelfs 20%. Bij velen begint dan de interne kassa te rinkelen en gegrepen door de geldkoorts vertrouwt men de spaarcentjes toe aan de o zo betrouwbare broeder, een gezalfde des Heren, die onmogelijk misbruik van mensen zou maken. Zo'n aardige man. Of vrouw. De ellende is na verloop van tijd niet te overzien. De eerste generatie wordt betaald uit wat de volgende generaties inleggen maar al heel snel wordt de groep zo groot dat onvoldoende nieuwe beleggers aan te slepen zijn: de piramide stort in elkaar en iedereen, behalve de eerste generaties kunnen naar hun geld fluiten. Niet alleen geen rendement, maar ook de inleg is weg. Voor altijd.
Beleggen in christelijke projecten is net zo risicovol als "gewoon" beleggen. 
Weet je wat het ergste is als christenen dit soort constructies bedenken: er wordt misbruik gemaakt van het aanwezige vertrouwen. Het gevoel van verraad is uiteindelijk des te groter.
Als je de levens van dergelijke initiatiefnemers beschouwt zie je een patroon: door hun sterke gevoel, of overtuiging, van zalving door de Heer, meent men oprecht dat de Heer dit project gaat zegenen. Het is een vorm van naïviteit en het kan niet anders dan dat het geloof en vertrouwen van deze personen in God ook een lelijke knauw krijgt.
Veronderstellend dat men alleen verantwoording aan God schuldig is wordt iedere verticale vorm van verantwoording afleggen gezien als gebrek aan vertrouwen. Toch, en dat geldt voor ieder mens, is een verticale verantwoordingsstructuur van groot belang. Het afleggen van verantwoording aan anderen en het openstaan voor kritiek, bijsturing en advies houdt ons enigszins in balans. Die structuren moeten we bewust opzoeken en een plek geven in ons leven. Voor de rest moeten we de nodige afstand en reserve in acht nemen bij iedere (zelf)gezalfde leider, die niet transparant is in zijn communicatie. Je kunt er de klok op gelijkstellen dat het vroeger of later fout afloopt en de piramide van 's-mans leven in elkaar stort.
"Heer, wees ons genadig, vergeef ons onze hebzucht en transformeer deze in een houding van geven. Vergeef ons als we veel geld verwarren met Uw zegen. We wete namelijk zo goed dat die zogenaamde zegen al snel veranderd in een vloek."